Cập nhật lúc: 4/9/2016 - 18:50 - Lượt xem thứ: 6539

Phân tích một số nét thục trạng Du lịch VN hiện nay. Một số kiến nghị về giải pháp phát triển du lich Việt Nam trong tình hình mới



 Du lichViệt Nam trong suốt nhiều thập niên vừa qua, đặc biệt những năm sau Đổi mới và Hội nhập  đã có những bước phát triển ngoạn mục. Du lịch VN luôn là “Điểm sáng trong nền kinh tế với tốc độ tăng trương thường xuyên đạt hai con số, đội ngũ du lịch có những bước tiến bộ lớn .Hiện du lịch VN còn đang rất nhiều cơ hội phát triển, sẽ đóng góp nhiều hơn nữa cho đất nước.Tuy nhiên Du lịch VN còn rất nhỏ bé so với tiềm năng .Rất nhiều rào cản cần tháo gỡ  để có thể phát triển.Để có thể khắc phục những khiếm khuyết hiện nay , đưa Du lịch thành một ngành kinh tế thực sự mũi nhọn xin nêu một vài nét như sau.Đầu tiên phải nói đến cách nhìn nhận của xã hội với du lịch Việt nam chưa nhất quán . Đảng và nhà nước ta đã nhiều lần xác định “Du lịch là ngành kinh tế tổng hợp mang tính Liên ngành, Liên vùng và xã hội hóa rất cao.Tinh chất trên không chỉ thể hiện bản chất của ngành Du lịch mà nó còn phản ảnh “ Điều kiện không thể thiểu nếu bất kỳ quốc gia nao muốn  phát triển Du lịch.Vây ta hãy xem xét ở nước ta những điều kiện trên đang ở trạng thái nào .

Thứ nhất nói về khái niệm ngành kinh tế:Nếu xem là ngành Du lich là ngành kinh tế  điều quan trọng nhất là ngành đó phải được đánh giá và điều hành theo các tiêu chí và qui luật kinh tế.

Về lý thuyết: Khái niệm kinh tế đề cập đến các hoạt động của con người có liên quan đến sản xuất, phân phối, trao đổi, và tiêu thụ hàng hóadịch vụ.Kinh tế du lich đươc xếp vào  Khu vực thứ ba ( trong 4 khu vuc kinh tê) chính là khu vực dịch vụ: giao thông, tài chính, ăn uống, du lịch, giải trí, v.v..

Theo quyết định của chính phủ ( QĐ 10/20/2007)  có phân loại 21 nhóm ngành kinh tế thi kinh tế du lich được xếp vào nhóm I nhưng có chỉ tính : Dịch vụ lưu trú, ăn uống. Trong khi luật du lịch Viêt nam taị điều 4-11 của luật du lịch năm 2005 xác định:  Dịch vụ du lịch là việc cung cấp các dịch vụ về lữ hành, vận chuyển, lưu trú, ăn uống, vui chơi giải trí, thông tin, hướng dẫn và những dịch vụ khác nhằm đáp ứng nhu cầu của khách du lịch.

Theo các chuyên gia Du lich khi nghiên cứu   cơ cấu chi tiêu bình quân một lượt khách năm 2014 tại nước ta có nghỉ đêm tại CSLTDL đã rút ra số liệu như său:

Chi thuê phòng lưu trú chiếm 33,14%, chi ăn uống chiếm 23,74%, ,chi mua hàng hóa, đồ lưu niệm chiếm 18,34%, chi phí tham quan, hướng dẫn chiếm 4,08%, .chi vui chơi giải trí chiếm 3,56%, chi khác chiếm 3,79%.

Như vậy các cơ sở lưu trú du lich , ăn uống chi chiêm khoáng trên 50% chi phí của chuyến đi ( mà ngay cả chi phí ăn uống cũng không hoàn toàn thể hiện trong các chỉ tiêu kinh tế của ngành du lịch .) Còn lại trên 50% là các thu nhập  do du lịch tạo ra thì lại năm trong các ngành kinh tế khác.Kết quả hoạt động du lịch không được phản ảnh đầy đủ trong hệ thống thông kê quốc gia, dẫn đến xã hội không thể đánh giá đúng được bản chất hiệu quả của ngành du lịch.

Các nước trên thế giới người đánh giá hiệu quả du lịch trên cơ sở đánh giá chung các tác đông của Du lịch trong  các lĩnh vực trong nền kinh tế  ( phương pháp thông kê Du lich theo Tài khoản vệ tinh-TK vệ tinh). Do đó nguờita có cách nhìn nhận đúng bản chất của hoạt động kinh tế du lich .Với cách đánh giá này ví dụ  năm 2015 , Tổ chưc lữ hành quốc tế (WTTO)đã đánh giá Du lịch VN  đóng góp tới  13,9% tổng GDP của toàn quốc , trong khi con số chính thức công bố của VN thấp hơn rất nhiều .

Như vậy hiệu quả kinh tế của du lịch đã không được phản ánh dầy đủ trong hệ thống các chỉ tiêu kinh tế quốc gia.

- Nhà nước ta đặt mục tiêu : Đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn vào năm 20120. Nghị quyết 92 của CP đặt ra yêu cầu : Tận dụng cơ hội thuận lợi trong nước và quốc tế, tạo bước phát triển đột phá cho ngành du lịch trong thời kỳ mới .

Để có những bước phát triển đột phá trong du lich thi phải kèm theo các chính sách rất cụ thể để huy động các nguồn lực xã hội cho đầu tư hạ tầng kỹ thuật cho du lịch như các khu VCGT, các khu du lich ... Trong khi nhà nước ban hành nhiều chính sách ưu đãi khuyến khích đầu tư cho nhiều lĩnh vực thì  không một loại dự án nào thuộc du lịch được lọt vào danh sách ưu đãi này. Các nhà đầu tư cơ sở lưu trú ngoài giá thuê đất được tính theo giá thương mại thì các công cụ sản xuất  của Khách sạn nằm mà ta chưa sản xuất được phải chịu các loại thuế rất cao, các giá cả dịch vụ: Điện nước , Thông tin liên lạc cũng được tính ở top đầu .


Điều thứ 2- KTDL mang tính tổng hợp, liên ngành liên vùng và xã hội hóa cao:

Tính tổng hợp của ngành KTDL thể hiện ở chỗ : hiệu quả hoạt động của nó không chỉ phụ thuộc vào tự thân một ngành mà còn là kết quả hoạt động của rất nhiều ngành kinh tế khác.

·         Tuy nhiên rất ít thấy  kế hoạch chính thức của các ngành liên quan chỉ đạo các đơn vị thực hiện nâng cao hiệu quả du lịch trong phạm vi của ngành minh. Điều này chỉ thị 14 tt đã ghi rõ : Những hạn chế của Du lịch có nhiều nguyên nhân, trong đó nhiều bộ, ngành, chính quyền địa phương các cấp, đặc biệt là người đứng đầu chưa phát huy được vai trò, trách nhiệm của mình trong việc triển khai kịp thời, quyết liệt, có hiệu quả các văn bản chỉ đạo, điều hành của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ;

·         Bản thân ngành du lịch cũng chưa chủ động ban hành đủ những văn bản mang tính phối hợp  với những ngành liên quan trực tiếp đến hiệu quả Du lich. Ngành du lichchưa có sự bứt phá vươn lên , chưa có cuộc “cách mạng” thực sự đế các DN DL lột xác tự đổi mới mình . Hiện nay ngành du lịch nói chung còn thiếu những doanh nghiệp mạnh, hiện nay ngay cả trên địa bàn du lịch THủ đô  còn rất ít các đơn vikinh doanh lữ hành lớn có uy tín trên thương trường , đặc biệt thương trường quốc tế .Lý do một phần là do Ngành du lịch , các cấp chính quyền chưa có kế hoạch dài hạn nuôi dưỡng , xây dựng các đơn vị chủ công cho mình. Mạt khác quá trình thay đổi mô hình tổ chức điều hành các DN DL trong đó có việc giải thể , chia tách, cổ phần hóa trong ngành du lịch những năm vừa qua chưa thực sự mang lại hiệu quả tăng trưởng Du lịch( Đặc biệt lĩnh vực Lữ hành) .Nhiều đợn vị du lịch lớn trong giai đoạn thập niên cuối 90 đầu 2000, sau khi chuyển đổi mô hình quản lý đã mất dần hoặc mất hắn các thương hiệu do yếu kém về nguồn lực và do người chủ mới không thực hiện các định hướng phát triển du lịch mà chuyến sang kinh doanh lĩnh vực khác.

Vấn đề quảng bá xúc tieens du lịch: Ngành chưa có  một qui hoach , chiến lược  quảng bá xúc tiến  dài hạn; không có Bộ máy xúc tiến Du lịch quốc gia  nên các hoạt động  xúc tiến thiếu tập trung ,thiếu chuyên nghiệp từ cấp TW xuống đến các địa phương và các Dn. Thiếu sự phối hợp sức mạnh các địa phương , các Doanh nghiệp trong các hoạt động quảng bá; Kinh phí cho xúc tiến DL rất hạn chế .Do  đó ta lại càng yếu trên thương trường quốc tế .

Về quản lý nhà nước về Du lich:

Đã là một ngành kinh tế , mà đang có mong muốn bứt phá thì ngoài chủ trương , chính sách thì người tổ chức thực hiện là rất quan trọng. Tất nhiên hiện thực hóa  chiến lược phát triển là sức mạnh tổng hợp của các đơn vị nhưng vai trò Tổng chỉ huy – Cơ quan quản lý quốc gia về du lịch rất quan trong. Chỉthị 14 /CT -CP nêu rõ :Việc thực hiện quản lý nhà nước về du lịch ở nhiều nơi chưa nghiêm, chất lượng dịch vụ du lịch còn nhiều hạn chế, môi trường du lịch, vệ sinh, an toàn chậm được cải thiện, sức cạnh tranh còn thấp, du lịch phát triển chưa tương xứng với tiềm năng và thiếu bền vững.

1-Bộ máy trên Trung ương- Cơ quan quản lý du lịch quốc gia:

Đây là cơ quan đầu não  giúp chính phủ đinh vạch chính sách , chiến lược phát triển ngành, xây dựng và phát triển lực lực lượng ngành ,  cơ quan chủ trì phối hợp liên ngành  ngành , các địa phương và hội nhập quốc tế .Nếu gọi Tổng cục du lịch  hiện nay là Cơ quan quản lý du lịch quốc gia thì thật sự thấy răng  quan này còn chưa được giao đầy đủ quyền lực và điều kiện để thực hiện chức năng của nó.Việc tách nhập với cơ quan quản lý du lịch ở cấp quốc gia diễn ra liên tục.Trong vòng 20 năm (1987-2007) đã có 5 lần thay đổi. Cũng thể hiện sự thiếu nhất quán trong nhận định đánh giá ngành kinh tế du lịch ở nước ta  trong giai đoạn hiện nay, góp phần làm suy yếu khả năng tham mưu và quản lý nhà nước của cơ quan du lịch quốc gia. Thực tế trên cho thấy còn có khoảng cách rất lớn giữa nhận thực về một ngành kinh tế mũi nhọn so với những gì mà nhà nước ta kỳ vọng.

2- Các địa phương thì sao:

Quá trình từ năm 1992-2007 song song với việc ra đời của TCDL với tâm thế là cơ quan thuộc chính phủ thì  trong số 63 Tỉnh-Thành phố trực thuộc Trung ương đều có Cơ quan chuyên môn về Du lịch năm trong khối kinh tế ,đã có 15 Sở Du lịch địa phương được thành lập  tại 15 địa bàn trọng điểm , số còn lại là các Sơ Thương mai- Du lịch. Tại các Quận huyện đã hình thành các Bộ phận theo dõi Du lịch làm chức nang tham mưu cho cấp ủy địa phương và quản lý nhà nước các hoạt động Du lịch.

Hệ thống này đã vận hành tốt , trong hơn 10 năm đã tham mưu tích cực cho các cấp chính quyên  trong phát triển du lich, gop phần xây dựng những tiền đề quan trong cho du lịch các địa phương.Tuy nhiên sau khi thực hiện Nghị định 09/NĐ-CP năm 2007 thì toàn bộ các Sở trên đã sáp nhập sang ngành VH-TT-DL. Đây là một đợt xáo trộn lớn  ảnh hưởng sâu sắc tới quá trình phát triển du lịch, và lãng phí cán bộ rất lớn ,làm cho ngành Du lịch vốn đã thiếu cán bộ nay lại càng thiếu hơn.Đó là giai đoạn khó khăn của du lịch.

Đến  nay( Sau gần 10 năm ) bị sáp nhập đã có trên 10 Sở Du lịch được tái thành lập trên cả nước. Tuy nhiên do mới lập lại , các điều kiện về cán bộ , cơ sở vật chất và nề lối làm việc còn bỡ ngỡ  chưa thể phát huy ngay hiệu quả và làm tròn nhiệm vụ tham mưu cho caaos chính quyền  trong phát triển Du lịch . Hệ thống quản lý nhà nước ở cấp Quạn ,Huyện  chưa có ( Trong khi các sản phẩm du lịch cũng như các hoạt động du lịch lại diễn ra tại các điểm , khu Du lịch).

Như vậy với mục tiêu thành một ngành kinh tế mũi nhọn . THủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã giao phải nâng số khách du lịch đến VN15-16 tr vào những năm tới .Đây là một Trận chiến đấu quyết liệt mà lại thiếu vắng những người “ Chỉ huy trực tiếp” thì làm sao tháng lợi được.

Giải pháp  phát triển Du lịch theo chỉ đạo của chính phủ

Để phá triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn ,điều quan trọng là thục hiện nghiêm chỉnh các Nghị quyết , các chỉ thị của Trung Ương và chính phủ  về phát triển du lịch như các chỉ đạo gần đây của Thủ tướng chính phủ:Cần tiếp tục nâng cao nhận thức , trách nhiệm các Cấp , các Ngành trong phát triển Du  lich nhu các chỉ thị của Thủ tướng chính phủ đã chí đạo gần đây . Các Ngành các cấp cần có kế hoạch , qui hoạch cụ thể triển khai các hoạt động liên quan du lịch theo chưc năng , nhiệm vụ đã được chính phủ chỉ đạo.

1.      Cần tiếp tuc nâng cao nhận thức xã hội về Du lich-nếu làm tốt có thể trở thành những trụ cột phát triển của nước ta. Do đó các cấp , các ngành đề cao trách nhiệm trong hoàn thiện các qui chế , qui đinh để biến VN thành một nơi “ Đáng đến “ của bạn bè.

2.      Cần phải từng bước nâng cao chất lượng của hệ thống quản lý nhà nước về du lịch từ Trung ương đến các địa phương với quan điểm : Kinh tế du lịch phải trở thành ngành kinh tế mũi nhọn thật sự. Bộ máy tham mưu hiệu quả thực hiện mục tiêu trên Nhà nước ta cần ổn định  tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về du lịch từ cấp Trung ương cho đến các địa phương( Xuống tận Quân,Huyện như các ngành kinh tế khác)

3.      Ngành du lịch cần có chiến lược xây dựng các đợn vị du lịch mạnh, đặc biệt là các doanh nghiệp lữ hành  để có thể vươn ra chiếm lĩnh các thị trường như các nước khác.

4.      Đề nghị đưa một số dự án đầu tư vào Du lịch vào diện khuyến khích đầu tư, đặc biệt đối với các khu vui chơi giải trí có diện tích lớn, mật độ xây dựng nhỏ, suất đầu tư lớn được hưởng các ưu đãi đầu tư như một loại hình được khuyến khích đầu tư.

5.      Công tác xúc tiên du lịch-Cần xây dựng một chiến lược PR hoàn chỉnh cho DLVN trong tình hình mới khi NN quyết nhằm đưa DL thành mui nhọn. Đẩy mạnh công tác Xã hội hóa công tác xúc tiến có bài bản trên nền của kế hoạch xúc tiến dài hạn của quốc gia . Phải có cơ quan xúc tiến DL quốc gia để hiện thức hóa các chủ trương trên bình diện cả nước . Cần nhanh chóng hình thành “ Quĩ xúc tiến Du lịch “và có cơ chế khuyến khích “ xã hội hóa “ nguồn đầu vào cho quĩ nay. Ví dụ có cơ để những ai được hưởng lợi từ du lich phải đóng góp xây dựng quĩ .

a.       Các dự án đầu tư các khu, điểm , các công trình Du lich

b.      DN trực tiếp làm Du lịch theo tỷ lệ % doanh thu và được tính vào chi phí đầu vào khi tính thuế

c.       DN vận tải , Thương mại, hoạc các dịch vụ khác có hưởng lợi từ DL( Vì DL là ngành kinh tế tổng hợp)

d.      Các nhà tài trợ khác

e.       Việc Sửa đổi bổ xung Bộ Luật du lịch cần bám sát yêu câuPhải bám sát tư tưởng chỉ đạo của Đảng – nhà nước ta về du lich, phải khơi thông các nguồn lực xã hội, tạo động lực cho du lịch phát triển theo chỉ đạo của Nghị quyết Đại hội Đảng lần thư 12, của Thủ tướng chính phủ  ngày 09/8/2016 về du lich tại Hội An. Luật du lich phải là cơ sở pháp lý cao nhất đảm bảo phát triển du lịch bền vững, nâng cao chất lượng du lich VN.

Bản dự thảo mới về luật du lịch còn rất nhiều chi tiết chưa thể hiện đung những tư tưởng chỉ đạo lớn của nhà nước về việc mở rông phát triển du lịch nhưng phải đảm bảo cho du lịch phát triển bền vững( Các điều liện kinh doanh du lịch còn lỏng lẻo- ví dụ về kinh doanh lữ hành, Hướng dẫn viên du lich;Cách đắng giá , xếp hạng các cơ sở lưu trú ; Văn phòng xúc tiến du lich ở nước ngoài , Quĩ xúc tiến du lich...)

Luật du lịch là một cơ sở pháp lý rất lớn.Trong khi còn nhiều ý kiến khác nhau chúng tôi đề nghị được thảo luận rộng rãi hơn, tranh thủ nhiều ý kiến các chuyên gia nhiều hơn và không nên lấy tiêu chí thời gian thông qua mà lấy tiêu chí chất lượng khi ban hành có thực sự đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch hay không.

TS Nguyễn Quang Lân- Ct HHDL TP Hà Nôi, PCT HHDL VN


Các bài viết khác:
Tin mới nhất
Điểm du lịch
Đêm giáng sinh huyền bí ở Sa Pa
Đêm giáng sinh huyền bí ở Sa Pa
Giá: 2,300,000 đ
Loại: Tour 4 Ngày 3 Đêm
Du lịch Cát Bà 3 Ngày
Du lịch Cát Bà 3 Ngày
Giá: (mời liên hệ)
Loại: Tour 3 Ngày 2 Đêm
Du lịch Hạ Long - Cát Bà 2 Ngày
Du lịch Hạ Long - Cát Bà 2 Ngày
Giá: (mời liên hệ)
Loại: Tour 2 Ngày 3 Đêm
Du Lịch Nha Trang: Sài Gòn – Suối Khoáng Tháp Bà
Du Lịch Nha Trang: Sài Gòn – Suối Khoáng Tháp Bà
Giá: (mời liên hệ)
Loại: Tour 4 Ngày 3 Đêm
Du Lịch Nha Trang: HCM – Du Ngoạn 4 Đảo Nha Trang
Du Lịch Nha Trang: HCM – Du Ngoạn 4 Đảo Nha Trang
Giá: (mời liên hệ)
Loại: Tour 3 Ngày 2 Đêm
Khách sạn - Resort
Furama resort
Furama resort
Giá: (mời liên hệ)
Hạng: 5 sao
Khách sạn Hà Nội View 2
Khách sạn Hà Nội View 2
Giá: (mời liên hệ)
Hạng: 3 sao
Khách sạn Silk Path
Khách sạn Silk Path
Giá: (mời liên hệ)
Hạng: 4 sao
Khách sạn Hà Nội Eternity
Khách sạn Hà Nội Eternity
Giá: (mời liên hệ)
Hạng: 3 sao
Khách sạn Horison Ha Noi
Khách sạn Horison Ha Noi
Giá: (mời liên hệ)
Hạng: 5 sao
 


                                                                                    
Copyright © 2019 - www.hanta.org.vn - Tổng truy cập: 366386 lượt